Uwalnianie napięć z ciała - metoda TRE® 

Metoda TRE® polega na wywołaniu drżenia mięśni, co pomaga w uwolnieniu napięć, które skumulowały się w ciele po przeżytych traumach. Konsekwencje traumy i przewlekłego stresu mogą być przyczyną wielu dolegliwości psychosomatycznych. A ćwiczenia na sesjach TRE® mogą pomóc uwolnić napięcia w ciele i przywrócić równowagę w układzie nerwowym. 

 

 

Czym jest metoda TRE® i jak powstała?

Skrót TRE pochodzi od angielskiej nazwy metody – Tension and Trauma Releasing Exercises (tłumaczenie: ćwiczenia uwalniające napięcie i traumę). Tę technikę opracował dr David Berceli, który od ponad 30 lat pracuje jako psychoterapeuta CBT w Analizie Bioenergetycznej. Posiada także certyfikat w obszarze traumatologii.  

Według D. Berceliego człowiek to jedność ciała, umysłu i ducha. Dlatego skutki stresu i traum mają swoje odzwierciedlenie w psychosomatycznych dolegliwościach i napięciach w ciele. Twórca tej metody obserwował świat zwierząt i dostrzegł, że w sytuacjach stresogennych niektóre osobniki uwalniają mimowolne drgania, które w dalszej konsekwencji pozwalają im poradzić sobie z napięciem. Także niemowlęta w sytuacjach stresujących uwalniają drgania i trzęsą się. Jest to całkowicie naturalny proces.  

W sytuacjach stresogennych nasz organizm może reagować na różne sposoby: walki, ucieczki lub zamrożenia. Neurogenne drżenia u zwierząt, a także ludzi w kontekście reakcji „fight or flight” (walka lub ucieczka) są wynikiem intensywnej odpowiedzi organizmu na stres, strach lub zagrożenie. Reakcja ta jest związana z aktywacją układu nerwowego, zwłaszcza układu autonomicznego, który reguluje takie funkcje jak: tętno, oddychanie i reakcje fizjologiczne na stres. 

W momencie, gdy człowiek (to dotyczy także zwierząt) jest narażony na zagrożenie utraty zdrowia bądź życia, organizm uruchamia reakcję „fight or flight”, co powoduje uwolnienie hormonów stresowych, czyli adrenaliny i kortyzolu. To z kolei prowadzi do szeregu zmian w organizmie, które przygotowują go do działania – ucieczki lub walki. Jednym z objawów tej reakcji mogą być właśnie neurogenne drżenia, które są efektem kilku procesów: 

1. Aktywują układ współczulny – organizm przygotowuje się do szybkiej reakcji; wzrost poziomu adrenaliny powoduje przyspieszenie tętna, podniesienie ciśnienia krwi i przyspieszenie oddechu. Zwiększenie aktywności układu nerwowego może prowadzić do drżeń mięśniowych. 
2. Możemy zaobserwować zwiększone napięcie mięśniowe – stres powoduje napięcie mięśni, co może prowadzić do ich mimowolnych skurczów i drżeń. Taką reakcję możemy dostrzec w momentach bardzo intensywnego stresu, np. przed przystąpieniem do egzaminu. 
3. Organizm wydziela neurotransmitery – w odpowiedzi na zagrożenie w mózgu i układzie nerwowym wydzielają się neurotransmitery, np. noradrenalina, które mogą prowadzić do zaburzeń w równowadze pomiędzy pobudzeniem a hamowaniem aktywności nerwowej. Wówczas dochodzi do nieskoordynowanych skurczów mięśniowych, objawiających się jako drżenie. 
4. Organizm może doświadczać zaburzeń równowagi elektrolitowej – pod wpływem stresu i intensywnej aktywności układ nerwowy może powodować zaburzenia w równowadze elektrolitowej (np. zmiany poziomu wapnia, potasu i sodu), co również może prowadzić do drżeń mięśniowych. 

 

Drżenia w reakcji „fight or flight”

Objawy i konsekwencje drżenia mięśni: 

• Czas trwania – drżenia związane z odpowiedzią „fight or flight” zazwyczaj trwają krótko i ustępują po zakończeniu zagrożenia lub po uspokojeniu się. 
• Intensywność – drżenia mogą być silniejsze u osób bardziej podatnych na stres, a także w sytuacjach bardzo stresujących. 
• Lokalizacja – drżenia mogą występować w różnych częściach ciała, ale najczęściej obejmują mięśnie kończyn lub całe ciało, w zależności od nasilenia reakcji. 

 

Na czym polega metoda TRE®?

Metoda TRE® polega na uruchomieniu w ciele wibracji neurogennych. Jej twórca David Berceli stworzył sekwencję ćwiczeń, które powodują uruchomienie wibracji lub jak to inaczej określają osoby korzystające z tej metody – drgań.  

Metoda ta pozwala w bezpiecznym środowisku doprowadzić do końca proces w ciele, który zaczął się w sytuacji stresogennej (wyżej opisany schemat „fight or flight”). 

Providerzy prowadzący sesje TRE® czuwają nad tym, by dostosowywać dane ćwiczenia do pacjenta. Osoby korzystające z TRE® nie muszą być wysportowane ani obawiać się, że nie wykonają ćwiczeń, gdyż można je modyfikować. Dlatego bardzo ważny jest wywiad providera przeprowadzony przed sesją, aby zweryfikować stan fizyczny pacjenta. 

Ćwiczenia mają na celu wywołanie mimowolnych ruchów i drżenia w ciele, co w konsekwencji prowadzi do osiągnięcia równowagi w układzie nerwowym. Drżenia uwalniają pacjentów od starych wzorców i strategii obronnych, które przez lata były używane przez ciało i mózg w sytuacjach stresogennych/zagrażających jako mechanizm obronny. Jednak warto mieć na uwadze, że nie każda, a szczególnie pierwsza sesja, kończy się uruchomieniem drgań. Organizm uczy się przystosowania do nowej sytuacji i dopiero po pewnym czasie wysyła do siebie sygnał, że drgania, które mogą się pojawić, są czymś normalnym i bezpiecznym.  

 

Dla kogo jest metoda TRE®? 

Pierwotnie twórca metody wskazywał, że ma ona na celu pomóc osobom po traumie lub z diagnozą PTSD (zespół stresu pourazowego). PTSD jest diagnozowane u osób, które mają za sobą silne przeżycia, zagrożenia stanu życia i zdrowia. Może to być wypadek samochodowy, katastrofa lotnicza, napaść lub przemoc fizyczna, seksualna, emocjonalna.  

Metoda ta jest wykorzystywana w terapii osób cierpiących na choroby psychosomatyczne, zaburzenia lękowe oraz depresję (zdiagnozowaną i leczoną farmakologicznie lub terapeutycznie).  

Metoda TRE® jest także rekomendowana do pracy z osobami chorującymi na stwardnienie rozsiane (oczywiście za zgodą lekarza prowadzącego).  

Ważne jest, by na pierwsze sesje udać się do providera lub osoby będącej w procesie certyfikacji. Powyższe dane można zweryfikować u nauczycieli prowadzących szkolenie w ww. metodzie w Polsce. Podczas pierwszego spotkania z providerem zostanie przeprowadzony wywiad, który zweryfikuje, czy dana osoba może korzystać z metody TRE®. 

Czasem trzeba zacząć od terapii, dlatego provider może nas skierować do psychologa lub lekarza w celu weryfikacji stanu zdrowia fizycznego i psychicznego. Pamiętajmy, żeby uczciwie odpowiedzieć na pytania zadawane w wywiadzie.  

 

Przeciwwskazania do stosowania metody TRE®

Istnieją także pewne przeciwskazania do stosowania tej metody. Nie rekomenduje się m.in. prowadzenia sesji TRE® z osobami bezpośrednio po silnym urazie emocjonalnym. Jeśli zaś chodzi o stan fizyczny i ewentualne choroby organizmu, głównymi przeciwwskazaniami do uczestniczenia w sesjach TRE® są: 

• zaburzenia ciśnienia krwi lub pracy serca, tj. arytmia, wszczepiony rozrusznik, 
• złamania kości, nadwyrężenia stawów, stany pooperacyjne, 
• hipo- lub hiperglikemia, 
• choroby neurologiczne, tj. padaczka, 
• ciąża, 
• schorzenia psychiatryczne: zaostrzenia psychozy, schizofrenia czy głęboka depresja. 

Provider podczas wywiadu przeprowadzanego przed pierwszą sesją dokonuje oceny dobrostanu klienta i decyduje o tym, czy dana osoba może uczestniczyć w sesji TRE®.  

 

Jakie korzyści przynosi metoda TRE®?

Opinie pacjentów na temat metody TRE®: 

• przede wszystkim obniża się poziom stresu, 
• pojawia się uczucie rozluźnienia i uwolnienia napięcia, 
• pomaga świadomie zrozumieć własne ciało i napięcia, które się w nim pojawiają, 
• umożliwia pozwolenie sobie na poczucie się bezpiecznie podczas sesji, a w dalszej kolejności, dzięki systematycznej pracy tą metodą, reguluje pracę układu nerwowego, 
• zmniejsza się odczuwanie niepokoju, 
• zwiększa się poziom energii i witalności,  
• poprawia się jakość snu,  
• zwiększa się elastyczność ciała, 
• niektórzy pacjenci zauważają, że regularne ćwiczenia TRE® dają ulgę w chorobach przewlekłych. 

Metodę TRE® możemy także potraktować jako profilaktykę zdrowotną. To doskonały sposób na to, by rozluźnić ciało i pobyć bliżej siebie. By dzięki ćwiczeniom stosowanym w metodzie TRE®, zwiększyć możliwości swojego ciała.  

 

 

Bibliografia:

Berceli D. (2011). Zaufaj ciału. Ćwiczenia, które uwalniają traumę, stres i emocje (TRE), (wyd. polskie). Ośrodek Bioenergetycznej Pracy z Ciałem, Pomocy i Edukacji Psychologicznej. 

Herman J. (2020). Trauma. Od przemocy domowej do terroru politycznego. Warszawa: Czarna Owca. 

Sapolsky R.M. (2022). Dlaczego zebry nie mają wrzodów. Psychofizjologia stresu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. 

 

Źródła internetowe:

www.tre-polska.pl 

https://tre.org.pl/ 

www.traumaprevention.com